Schakeling is geplaatst op 25 juli 2006
Logaritmische DOKAtimer.
Deze DOnkere KAmer-timer maakt gebruik van een logaritmische volgorde van de belichtingstijden. Als eerste iets over de behuizing, wanneer u de schakeling opgebouwd op een printplaat zonder behuizing zou gebruiken is het vinden van knoppen op de "tast" wel erg lastig. Om maar te zwijgen over een eventuele aanraking van de 220 Volt~ printsporen welke deze schakeling bezit. Om de START- en STOP-druknoppen NIET op de tast te hoeven zoeken, zijn deze schakelaars voorzien van een ingebouwde LED (S3D1 en S4D1). Onder de draaiknop van standenschakelaar S2, kan een ronde schijf van dun plexiglas met een schaalverdeling worden gelijmd, om op deze wijze de tijd correct in te kunnen stellen. Gebruik in ieder geval een volledige kunstof behuizing, omdat er in een DOKA met vloeistoffen gewerkt wordt. De werking van de schakeling, omvat een drietal delen. Ten eerste een gedeelte welke de klokpulsen voor de teller genereert. Ten tweede de eigenlijke teller, en als derde een START/STOP-schakeling met een relais waarmee de VERGROTER of DOKAverlichting geschakeld wordt. De klokpulsen worden gemaakt via een oscillator, waarvan de uitgangsfrequentie naar keuze door 5 of 7 kan worden gedeeld. Deze keuze kan met het omschakelen van schakelaar S1 worden uitgevoerd, waarbij LED 1 of LED 2 zal oplichten. In feite bereikt u met keuzeschakelaar S1 een tijdsfactor 1 of 1,4. In de stand voor tijdfactor 1, kunt u de volgende tijden (stand 1 t/m 12 van S2) 0,5s, 1s, 2s, 4s, 8s, 16s, 32s, 64s, 128s, 256s, 512s, 1024s instellen. Met schakelaar S1 in de 1,4 factor-stand zijn de in te stellen tijden: 0,7s, 1,4s, 2,8s, 5,8s, 11,2s, 22,4s, 44,8s, 89,6s, 179s, 358s, 717s, 1434s. Wanneer u op de schijf onder de knop van schakelaar S2, deze schaalverdelingen zet, en u zorgt ervoor dat LED1 en LED2 op de juiste plaats zitten, dan zal de LED welke correspondeert met de juiste factor oplichten zodat u de tijdsinstelling kunt zien.( zie voor een voorbeeld van de opbouw, het plaatjes onder het principeschema). Het signaal welke van de factor-keuze komt wordt aangeboden aan de start/stop-schakeling. In rust wordt de binaire deler via de resetingang door de start/stop-schakeling geblokkeerd. Zodra de START-knop (S3) bediend wordt, zal deze reset op de eerste positieve flank van de klokpuls opgeheven worden, zodat de deler kan gaan tellen. Met schakelaar S2 wordt nu de gewenste uitgang(deelfactor) gekozen, deze uitgang wordt "hoog" zodra de gewenste stand van de teller bereikt is. De Start/Stop-schakeling wordt hierna weer in de rustpositie teruggebracht, waarbij de teller 'gereset' gaat worden. De toestand van de start/stop-schakeling wordt met behulp van een relais(RE) vertaald in het al dan niet branden van de VERGROTERLAMP. Besprekeing van het eigenlijke schema: Rond de poorten IC4D en IC4C van Integrated Circuit IC4, is de klokpuls-oscillator opgebouwd. Via Instelpot(P1) kan de frequentie op de juiste waarde van 10 Hertz ingesteld worden. Weerstand(R1) is toegevoegd om frequentie-invloeden vanwege de omgevingstemperatuur zoveel mogelijk te beperken. Integrated Circuit(IC1) zorgt ervoor dat de deelfactoren x1 en x1,4 gerealiseerd kunnen worden. Dit Integrated Circuit kan maximaal door 10-delen en heeft decimale uitgangen, hetgeen betekent dat alle tien de uitgangen 0 t/m 9 direct beschikbaar zijn zonder dat hiervoor een extra decoder nodig is. De gekozen uitgang, wordt na de benodigde klokpulsen "hoog", waarna de teller ogenblikkelijk gereset wordt door de poorten IC4A en IC4B van Integrated Circuit IC4. De teller zal direct na reset weer bij NUL beginnen te tellen. Het resetten van de teller is nodig, omdat de teller anders steeds tot 9 zou doortellen alvorens weer bij NUL te beginnen, en dat is niet de bedoeling. De door u gekozen factor-uitgang van Integrated Circuit IC1 geeft op deze wijze continu klokpulsen af voor de rest van de timer. In rust zijn de beide flip-flops (IC2A en IC2B) van Integrated Circuit IC2 en de binaire deler Integrated Circuit IC3 gereset. Wordt nu drukknop S3 (START) bediend, dan wordt er via condensator(C2) een korte positieve puls op de set-ingang van flip-flop (IC2B) gegeven, waardoor de uitgang "Q" hoog zal worden. Het netwerk (C2/R3) welke van de startpuls een korte eenmalige puls maakt, is toegevoegd om te voorkomen dat bij kortere tijden de timer opnieuw gestart wordt bij het langer ingedrukt houden van de START-knop(S3) dan de ingestelde tijd. Bij het indrukken van schakelaar(S3) is de "D"-ingang van flip-flop IC2A "hoog" geworden, bij de eerste positieve flank van de klokpulsen zal deze "1" direct binnen de flip-flop naar de uitgang "Q" gebracht worden. Hierdoor wordt de reset van de binaire deler Integrated Circuit IC3 opgeheven, en alle volgende pulsen laten de deler vanaf NUL verder tellen. Deze binaire deler (IC3) bevat een twaalftal 2-delers waarvan de uitgangen direct naar buiten zijn gevoerd en aangesloten op standenschakelaar (S2). Zodra één van deze uitgangen "hoog" wordt, zal de hele schakeling inclusief de binaire-deler zelf gereset worden. De juiste tijdpuls kan van flip-flop (IC2A) worden afgenomen, terwijl flip-flop (IC2B) een iets langere (onjuiste) tijd geeft omdat hierbij de tijd is opgeteld die ligt tussen het indrukken van de START-knop (S3) en de eerste positieve flank van de klokpuls. De uitgangen van CMOS-Integrated Circuits zijn te hoogohmig om rechtstreeks een relais of LED te kunnen sturen. Daarvoor hebben de beide uitgangen van flip-flop (IC2A) een stuurtransistor (T1 en T2). Wanneer u tijdens een tijdcyclus er achter komt dat er iets fout gaat, volstaat het indrukken van de STOP-toets(S4) om de schakeling te resetten. Op het moment dat de ingestelde 'tijd' verstreken is, zal het relais omklappen waarbij de DOKA-lamp aangesloten wordt op aansluitbus UIT 1 en de VERGROTER-lamp op aansluitbus UIT2. NOGMAALS, omdat er op delen van deze schakeling de levensgevaarlijke netspanning van 220V~ staat, is voorzichtigheid bij de bouw geboden en verdient een deugdelijke behuizing en goede isolatie uw aandacht.
0381.jpg
Klik op afbeelding om de hele schakeling te zien.

0381a.jpg
Scan van voorplaat met schaalverdeling.


layout.gif
Afbeelding geeft componentenzijde weer, rode lijnen zijn de printbanen aan de soldeerzijde (In de layout staan staan vierkante soldeervlakken, verbonden met een lichtgroene lijn. Deze lijn geeft een doorverbinding aan, welke aan de componentenzijde van de print gelegd moet worden).


Terug naar index

Terug naar de homepagina

Email deWebmaster