Schakeling is geplaatst op 1 februari 2006
Streep-Stip generator.
Deze 'Streep-stip'-generator is een eenvoudige maar zeer bruikbare beeldpatroon-generator. Toepassing van deze generator wordt voornamelijk gebruikt bij het afregelen van de beeldlineariteit bij zwart-wit en kleurentelevisies. Het Televisie-beeld is opgebouwd uit 625 lijnen per raster. Met dit aantal lijnen ligt ook het aantal horizontale lijnen van het testpatroon vast, omdat deze via deling van de lijnfrequentie (15625 Hertz) worden afgeleid. Deze deling kan alleen met een HEEL getal gebeuren, omdat er anders een 'lopend'-beeldpatroon ontstaat. Aangezien 25x25=625 bedraagt, ligt het voor de hand om 25 als deler te gebruiken. Het horizontale deel bestaat dan uit 25 lijnen, hiervan gaat één lijn verloren in de rasterterugslag zodat er 24 lijnen zichtbaar zijn. Omdat de gebruikelijke beeldverhouding 4 : 3 bedraagd ligt ook het aantal verticale lijnen min of meer vast. Dit aantal is NIET rechtstreeks gebonden aan de lijn- of rasterfrequentie. Dit heeft als voordeel dat het verticale signaal met een eenvoudige geschynchroniseerde oscillator opgewekt kan worden. Uit de 4 : 3 verhouding blijkt dat het aantal verticale beeldlijnen ongeveer 32 moet bedragen. Omdat er met een instelbare gesynchroniseerde oscillator gewerkt wordt, kan er dusdanig ingesteld worden dat er een beeld met keurige vierkante blokjes ontstaat. Uitgaande van 32 verticale beeldlijnen, wordt de verticale beeldfrequentie dus ongeveer 500 Hertz. Wanneer deze frequentie verhoogd danwel verlaagd wordt, zullen er meer of minder verticale lijnen worden geschreven. Het voorgaande geeft u een globaal inzicht van de benodigde signalen, uiteraard moeten de horizontale en verticale frequentie in één video-signaal aan het Televisie-toestel aangeboden worden. Omdat deze schakeling eenvoudig van opzet moet blijven en er in de professionele TV-reparatie centra vaak een 'beeldpatroon-generator' voorhanden is maakt deze schakeling gebruik van het synchronisatie-signaal in het af te regelen Televisie-toestel. Voorwaarde is dan wel dat het TV-toestel op een zender ingesteld staat. De synchronisatie-signalen van de gekozen zender zorgen voor een stilstaand TV-beeld. De lijnterugslagimpulsen van de TV worden voor zowel de horizontale alsook voor de verticale beeldlijn-synchronisatie gebruikt. Nu de eigenlijke schakeling: Het lijnsynchronisatie-signaal wordt met behulp van een OPPIKSPOEL (L1) aan de schakeling aangeboden. Aan deze oppikspoel worden weinig eisen gesteld, dus een standaard oppikspoel voor bijvoorbeeld een telefoon-signaal zal goed voldoen. Deze door middel van een 3,5 mm Jack-plug aangesloten spoel, houdt u in de buurt van de lijntrafo van het af te regelen TV-toestel om het signaal op te pakken. Het signaal loopt via een ingangsnetwerk gevormd door weerstand(R1,diode(D1) en Transistor(T1). Diode(D1) zorgt ervoor dat eventuele negatieve ingangssignalen afgekapt worden. Transistor(T1) zorgt voor het inverteren van het ingangssignaal en een voldoende hoge ingangsimpedantie. De oscillator voor de verticale strepen bestaat uit een Schmitt-trigger (IC1A) en achtergeschakeld differentiaalnetwerk bestaande uit potentiometer(P1), weerstand(R2) en condensator(C2). Met behulp van potentiometer (P1) is de pulsbreedte te regelen. Een tweede Schmitt-trigger (IC1B) zorgt ervoor dat het gedifferentieerde-signaal weer enigzins een blokvorm krijgt. Op deze wijze wordt een pulsbreedte van ongeveer 0,2 microseconde verkregen, waardoor een duidelijk zichtbare verticale lijn ontstaat. Tevens wordt het lijnterugslag-signaal ook gebruikt als ingangssignaal voor de horizontale deler gebruikt. Deze deler wordt gevormd door twee als 5-deler geschakelde Integrated Circuit (IC4 en IC5). Door logische vermenigvuldigingen van de twee uitgangssignalen van de delers ontstaat een horizontaal signaal met een pulsbreedte met een lengte van één lijntijd. Het geinverteerde ingangssignaal wordt aangeboden aan de CBD-ingang van IC3. Dit 7490 Integrated Circuit deelt het signaal door vijf met een puls-pauzeverhouding van 1 : 4 . De pulstijd heeft precies de lengte van één lijntijd, namelijk 64 microseconde. Het uitgangssignaal van deze eerste deler wordt aangeboden aan de CBD-ingang van het tweede 7490 deler Integrated Circuit, welke het signaal nogmaals door vijf deelt met ook weer een puls-pauzeverhouding van 1 : 4 . Hieruit volgt dat de pulstijd nu vijf lijntijden bedraagt. Op het TV-scherm zal dit signaal een balkdikte van vijf lijnen veroorzaken. Let wel, dit signaal is ONBRUIKBAAR om een TV-beeld af te regelen, vandaar dat we nu de signalen omvormen naar een hiervoor WEL geschikt signaal. Hiervoor gebruiken we een EN-functie welke wordt gevormd door de poorten (IC2B en IC3C) waardoor de uitgangssignalen van Integrated Circuits (IC3 en IC4) vermenigvuldigd worden. Op deze wijze ontstaat een puls-pauzeverhouding van 1 : 24 . De lengte van de pulstijd is nu één lijntijd, zodat de dikte van de 'balken' teruggebracht is tot één lijn. De signalen voor de horizontale en verticale lijnen zijn nu beschikbaar om het gewenste streep- en stippatroon te vormen. Hierbij moet rekening gehouden worden met het gegeven dat video-wit overeenkomt met logisch'0'. Omdat wordt uitgegaan van geinverteerde beeldsignalen kunnen de gewenste beeldpatronen eenvoudig met behulp van NAND- en NOR-poorten gemaakt worden. Bij het strepen-patroon moet het video-wit zowel door geinverteerd VERTICAAL alsook door geinverteerd HORIZONTAAL bepaald kunnen worden, hetgeen neerkomt op een OF-functie. Deze OF-functie wordt verzorgd door poort (IC3B). Deze poort telt beide signalen op en inverteerd het resultaat. Bij het stippen-patroon wordt de samenstelling geheel anders verkregen. Slechts éénmaal per 25 lijnen mag een reeks stippen worden geschreven. Deze stippen vallen samen met de kruispunten van de horizontale en verticale lijnen. Dit betekend dus een EN-functie, welke verzorgd wordt door poort (IC2C). Het geinverteerde horizontale signaal wordt slechts éénmaal per 25 lijnen logisch '1' zodat het geinverteerde horizontale signaal bepaald op welke lijn de stippen worden geschreven. Het geinverteerde verticale signaal bepaald op welk punt van de lijn een stip geplaatst wordt, dit omdat geinverteerd verticaal alleen tijdens een stip logisch '1' is. Via schakelaar (S1) kan worden gekozen welk patroon (Stip of Streep) aan de uitgang (aansluitpunt A) verschijnt. Via schakelaar (S2) kunt u een keuze maken tussen een (positief 'normaal' of negatief 'geinverteerd') signaal op de uitgang. De als inverter geschakelde NOR-poort (IC3A) zorgt voor invertering van het gekozen signaal. Het niveau van het uitgangssignaal is via potentiometer (P2) regelbaar. Bij gebruik van een lijnenpatroon moet potentiometer (P2) dusdanig ingesteld worden, dat het generatorsignaal de zendersynchronisatie nog net niet beinvloed. Het op het aansluitpunt A, beschikbare VIDEO-UIT signaal kunt u het beste aanbieden op de videoversterker van het TV-toestel. Als laatste rest mij nog aan te geven dat de voedingsspanning +UB een waarde van 5 Volt moet hebben. .
0332.jpg
Klik op afbeelding om de hele schakeling te zien.


layout.gif
Afbeelding geeft componentenzijde weer, rode lijnen zijn de printbanen aan de soldeerzijde (In de layout staan staan vierkante soldeervlakken, verbonden met een lichtgroene lijn. Deze lijn geeft een doorverbinding aan, welke aan de componentenzijde van de print gelegd moet worden).


Terug naar index

Terug naar de homepagina

Email deWebmaster