Schakeling is geplaatst op 19 oktober 2016

Snel-schaak-klok met LED's.

Bij het spelen van partijen Snel-schaak, waarbij een speler een maximale bedenktijd van 10- of zelfs 5-minuten heeft, voldoen de meeste standaard schaakklokken niet goed vanwege de nauwkeurigheid. Deze schakeling biedt hiervoor uitkomst, waarbij het concept zo eenvoudig mogelijk moet zijn. Net zoals bij een reguliere schaakklok, waarbij er twee afzondelijke klokken in één behuizing zijn geplaatst is ook bij deze schakeling het geval. Echter met één duidelijke verandering, namelijk de Klok met wijzers is vervangen door Tellers met LED's. Gedeeltelijk is de schakeling dubbel uitgevoerd, hetgeen in de componenten-lijst alsmede op de afbeeldingen te achterhalen is. Deze dubbele componenten worden gebruikt voor speler A en speler B. De componenten zonder A-toevoeging, behoren tot het gezamelijke deel of horen bij speler A-(linkerkant) van de schaakklok. De componenten van speler B- (rechterkant) van de schaakklok, hebben in de codering een extra A. Voorbeeld: IC5 (bestaat uit de poorten IC5A,IC5B,IC5A en IC5D) deze behoren toe aan speler A. Er is ook IC5A bestaande uit de poorten (IC5AA, IC5AB, IC5AC en IC5AD) geplaatst waarbij de extra A in de codering aangeeft dat deze voor speler B in gebruik is. Enige uitzondering hierop zijn de poorten IC6A , IC6B, IC7A en IC7B. De beide hiervoor genoemde IC6 poorten, worden alleen gebruik in het gezamelijke deel. De poorten IC7A en IC7B worden helemaal niet gebruikt, deze hebben alleen aangesloten ingangen en voeding (zoals dit binnen CMOS) gebruikelijk is. Zoals eerder aangegeven bestaat de klok uit twee spelers (A en B), voorwaarde voor een juiste werking is dat wanneer speler A actief denkt en zijn klok loopt de klok van speler B stil staat en omgekeerd. Wanneer speler A is uitgedacht, raakt deze tiptoets A aan, waarna de teller van speler B gaat lopen en omgekeerd. De speler welke actief is, kan via een dertigtal in een cirkel-vorm geplaatste LED's het verstrijken van de tijd zien. Er zijn met deze Snel-schaak-klok twee tijd-standen beschikbaar, namelijk 30 x 10 seconden en 30 x 20 seconden hetgeen neerkomt op 5 minuten voor de eerste en 10 minuten voor de tweede stand. Via schakelaar(S3) kan één van de twee standen worden ingesteld. Wanneer de toegestane bedenktijd van een speler overschreden is, zal voor speler A (LED31) en voor speler B (LED31A) gaan oplichten. Als visuele speler-indicatie zijn (LED32) en (LED33) aangebracht. Zodra speler B een zet op het schaakbord heeft gedaan, zal hij of zij tiptoets B aanraken ter activatie. Hierdoor zal de uitgang(pin 11) van (IC1D) hoog worden. De poorten (IC1C en IC1D) vormen een SetReset-flipflop. De uitgang(pin 10) van (IC1C) wordt nu laag waardoor teller A (IC2, IC3 en IC4) klok-pulsen zal gaan tellen. Deze klok-pulsen worden gegenereerd via de schakeling rondom de poorten (IC1A en IC1B). De uitgangen van (IC3) sturen rechtstreeks de poorten (IC6C t/m IC6AF) welke als schakelaar dienen voor het laten oplichten van (LED1 t/m LED30). Teller A zal stoppen met tellen, zodra tiptoest A aangeraakt gaat worden, waarmee een teller-cyclus is voltooid. Omdat tijdens voorgaande cyclus, diode(D1) niet geleidt, zal (LED32) in het ritme van de klokpulsen Aan-uit gaan ter indicatie. (LED33) zal gedoofd zijn, omdat diode(D2) geleidt en daardoor het ingangs-niveau van poort (IC6B) laag is. Alvorens een partij Snel-schaak wordt begonnen, dienen beide tellers te worden gereset. Nadat via schakelaar(S1) de voedingsspanning is ingeschakeld dient u via de drukknoppen (S2 en S2A) de teller te resetten, om na het aanraken van één van de tiptoetsen een teller te activeren. Omdat het stroomverbruik ongeveer 45 milliampére zal bedragen, is voor batterij-voeding gekozen. Hierdoor is de klok flexibel te verplaatsen, en omdat er zogenaamde dikke staaf-batterijen (LR20 type D-uitvoering) worden gebruikt en deze onderaan in de kast zijn geplaatst staat deze aardig stabiel. De uitvoering van de kast is een creatieve uitdaging (het schakersoog wil ook wat) waarbij het natuurlijk handig is om het batterijen-compartimen gemakkelijk toegankelijk te maken, om eenvoudig batterijen te kunnen verwissselen. De beide reset-drukknoppen (S2 en S2A) kunnen bijvoorbeeld aan de zijkant worden geplaatst. De beide tiptoetsen welke worden gemaakt van een stukje printplaat, kunnen het beste bovenop de kast worden geplaatst, zodat ze gemakkelijk kunnen worden bediend. De beide instelpotmeters (P1 en P2) moeten worden afgeregeld met behulp van een bekende en nauwkeurige tijdbasis: iedere LED(1 t/m 30 en 1A t/m 30A) moet gedurende 10 seconden (S3 in stand 10 sec.) of 20 seconden (S3 in stand 20 sec. OPLICHTEN ( aan ) zijn. Wanneer u deze schaakklok in plaats van voor Snelschaak voor reguliere Schaak-partijen wenst te gebruiken, dan dient u de frequentie van de (klok)Telpulsen sterk te verlagen. Dit kunt u bereiken door de capaciteit van de condensatoren(C3 en C4) te verhogen. Vanwege de batterij-voeding is het dan wel belangrijk om tantaal-uitvoeringen te nemen voor deze condensatoren. Wanneer een zeer lage puls-frequentie gewenst is, kunt u wellicht beter een astabiele multivibrator met een op een 555 gebasseerde Timer toepassen. Let er op dat de totale bedenktijd van een speler is opgedeeld in dertig onderling gelijke LED-tijden. Omdat de LED's (1 t/m 30 en 1A t/m 30A) in een cirkel, worden geplaats zijn om de LED's aan te sluiten op de printplaat per LED 2 aansluitpunten geplaatst. Deze aansluitpunten zijn gecodeerd voor speler A als A1 t/m A30 voor de Anode-kant en K1 t/m K30 voor de Kathode-kant. Voor speler B is het cijfer1 voorgevoegd, dus 1A1 t/m 1A30 en 1K1 t/m 1K30. De fysieke LED's worden met draadjes (naar eigen inzicht) verbonden met de printplaat, hieroor kan de print overzichtelijker worden uitgevoerd.

0251.png
Klik op afbeelding om hele schakeling te zien .

Klik op de COMPONENT-LIJST knop, voor een componenten overzicht
De component informatie, is voornamelijk afkomstig uit het leveringsprogramma van Farnell tenzij anders aangegeven.

layout.png
De afbeelding geeft de printplaat weer, gezien bovenop de componenten. De rode lijnen zijn de printbanen welke zich aan de onderkant(soldeerzijde) bij een standaard print bevinden.
Ook staan er één of meerdere BLAUWE printbanen, welke op elk uiteind een lichtgroen vierkant vlak heeft waarna de banen als rode printbanen verdergaan. Dit zijn doorverbindingen welke handmatig op de componentenkant van de printplaat aangebracht moeten worden.


Terug naar index

Terug naar de homepage

Email versturen aan Finimuis.nl