Schakeling is geplaatst op 20 februari 2013
Eindversterker schakelautomaat.
Audio eindversterkers produceren bij het IN- of UIT-schakelen vaak geluid, waarbij het in sommige gevallen een éénmalig geluid is omdat de aangesloten luidsprekers het kunnen begeven. Deze eindversterker schakelautomaat, heeft als doel dat de versterker-uitgangen NA een instelbare tijdsperiode met de luidsprekers te verbinden via een relais. Kort gezegd: nadat de eindversterker AAN is gezet, duurt het even tot het relais omschakeld en er geluid hoorbaar is. Bij professionele eindversterkers is dit principe standaard ingebouwd. Omdat zowel de versterker-uitgangen alsmede de versterker-voedings geschakeld worden, ontstaat de volgende situatie: De luidsprekers zullen een instelbare tijd later dan de versterker AAN-gezet wordt automatisch worden verbonden met de versterker-uitgangen. De voedingslijnen worden bij AAN-zetten direct ingeschakeld. Wanneer de versterker UIT-gezet wordt, is de situatie andersom, de luidsprekers worden dan namelijk DIRECT ontkoppeld van de verstewrker-uitgangen terwijl de voedingsspanning via een instelbare vertraging uitgeschakeld gaat worden. Omdat voor beide schakelmomenten een apart relais gebruikt wordt, zijn de schakeltijden onderling instelbaar. Overzicht van de schakeling: Relais (RE1) is voor het schakelen van de luidsprekers. De zware schakelcontacten worden als het ware tussen de eindversterker-uitgangen en de luidsprekers geplaatst, waarbij de LS_R+ en LS_L+ de aansluitpunten voor de luidsprekers en de LS_UIT_R en LS_UIT_L de aansluitpunten voor de versterker-uitgangen zijn. Schakelaar (S1) is de externe AAN/UIT-schakelaar ten opzichte van de versterker AAn/UIT-schakelaar. Relais (RE2) schakelt de versterker voedingslijn, waarbij deze parallel aan de netspanningsschakelaar of apart kan worden gebruikt (hierover later meer). Werking van de schakeling: Wanneer schakelaar(S1) in de getekende stand staat, zal de spanning op condensator(C2) nagenoeg NUL volt bedragen. Hierdoor staan de transistoren(T2 en T1) gesperd en is relais(RE1) NIET bekrachtigd. Wanneer nu schakelaar(S1) wordt omgeschakeld, zal condensator(C1) heel snel tot de voedingsspanning geladen worden via weerstand(R6). Transistor(T3) spert, waardoor de transistor(T4) via weerstand(R10) in verzadiging komt. Relais(RE2) zal bekrachtigd worden, waardoor de voedingslijn in de eindversterker zal worden ingeschakeld. Anderzijds, wordt de kortsluiting van condensator(C2) welke via weerstand(R5) is uitgevoerd opgeheven. Condensator(C2) wordt nu geladen tot nagenoeg de voedingsspanning. Na een door weerstand(R1), instelpotmeter(P1) en condensator(C2) bepaalde tijd, welke met de gegeven componentwaarden via de instelpot(P1) is in te stellen tussen 0,5 en 5 seconden. Wanneer condensator(C2) zo ver geladen is dat transistor(T1) in geleiding komt, waarbij transistor(T2) via weerstand(R4) in verzadiging gestuurd wordt zal het relais(RE1) worden bekrachtigd waardoor de luidsprekers met de versterker-uitgangen verbonden zijn. Bij het UIT-schakelen van de versterker, komt schakelaar(S1) weer terug in de getekende stand te staan. Condensator(C2) zal nu heel snel via weerstand(R5) ontladen, waardoor vrijwel DIRECT na het uitschakelen via schakelaar(S1) de transistoren(T2 en T1) in sper-toestand komen en relais(RE1) direct afvalt. als gevolg hiervan zijn de luidsprekers direct ontkoppeld van de versterker-uitgangen. Condensator(C1) welke nagenoeg tot de voedingsspanning opgeladen is, zal zich ontladen via weerstand(R2) instelpot(P2) en weerstand(R6). Na de via instelpot(P2) instelbare tijd is de spanning over condensator(C1) dusdanig gedaald dat transistor(T3) in verzadiging komt. Hierop zal transistor(T4) gaan sperren en relais(RE2) afvallen. Om een spanningsval ten gevolge van de (kleine) basisstroom van transistor(T3) over weerstanden (R6,R7,R8) en instelpot(P2) te compenseren is diode(D3) in de emitterleiding van transistor(T4) aangebracht. Deze schakeling is zondermeer geschikt voor versterkers waarin de luidspreker(s) direct zijn gekoppeld met de versterker-uitgang(en). Voor versterkers waarbij een condensator-koppeling met de uitgangen is gebruikt, dient een aanpassing te worden gerealiseerd. Deze aanpassing omvat het volgende: de aansluitpunten LS_UIT_L en LS_UIT_R worden aangesloten op de MIN-kant van de uitgangs-condensatoren. De aansluitpunten LS_L+ en LS_R+ gaan direct naar de luidsprekers EN de ongebruikte relais-contancten worden ieder op zich via een weerstand van een paar honderd Ohm en 3 Watt vermogen aangesloten waarbij de andere kant van de weerstanden RECHTSTREEKS aan de MASSA(0) aangesloten moeten worden. Let er op dat de schakel-contacten voldoende vermogen kunnen verwerken !!. Schakelaar(S1) kan parallel aan de bestaande netspannings-schakelaar van de versterker worden gezet (zodat u beide schakelaar TEGELIJK kunt bedienen. Daarnaast is het ook mogelijk om schakelaar(S1) onafhankelijk van de netspannings-schakelaar te bedienen, op deze wijze kan een zogenaamde STAND-BY situatie gemaakt worden. Voordeel hiervan is dat de elko's in de voeding van de versterker op spanning blijven, hetgeen de levensduur ten goede komt. De keuze is geheel aan u zelf.
0127.png
Klik op afbeelding om gehele schakeling te zien.

Klik op de COMPONENT-LIJST knop, voor een componenten overzicht
De component informatie, is voornamelijk afkomstig uit het leveringsprogramma van Farnell (www.farnell.com) tenzij anders aangegeven.
layout.png
De afbeelding geeft de printplaat weer, gezien bovenop de componenten. De rode lijnen zijn de printbanen welke zich aan de onderkant(soldeerzijde) bij een standaard print bevinden.

Terug naar index

Terug naar de homepage

Email deWebmaster