Schakeling is geplaatst op 9 juni 2004
Schakeling is aangepast op 20 mei 2012
Toerental-regeling voor de print-boormachine van 2,5...12 Volt.
Alvorens de schakeling te bespreken, eerst de relatie tussen belasting en toerental van gelijkstroom-motoren. In een normale situatie wordt een gelijkstroom-motor gevoed met een nagenoeg constante spanning. Wanneer de motot onbelast draait, neemt deze een hoeveelheid vermogen op welke nodig is om de electrische als ook de mechanische wrijving op te heffen. Gaat de motot belast worden, zal direct ten gevolge van een zwaardere wrijving het toerental omlaag. Als gevolg hiervan zal de stroom welke de motor opneemt gaan stijgen tot een niveau waarop de belasting het hoofd geboden wordt(binnen bepaalde grenzen). Theoretisch zal de motor het vermogen leveren, welke gevraagd wordt. Evenredig hieraan is het dalen van het toerental. Wanneer we het toerental constant willen houden, zal bij een hogere belasting van de motor de spanning moeten toenemen. Kort samengevat: om het toerental constant te houden bij een stijgende belasting is meer spanning nodig. In deze schakeling welke geschikt is voor gelijkstroom motoren van 2,5 .... 12 Volt, en maximaal een stroom van 1 Ampére opnemen, is voorgaand principe doorgevoerd waarbij een teruggekoppelde spanningsregelaar(IC1) dit voor zijn rekening neemt. Om een breder regelbereik te krijgen, is gekozen voor de negatieve spanningsregelaar type-79GU in plaats van het type-78GU. De reden hiervan is dat de 79GU tot minimaal -2,23 Volt kan regelen. De uitgangsspanning wordt bepaald door de verhouding van de weerstanden R1 en R2 volgens de formule Uout = R1+R2/R2xUcontrol (voor de 79GU is de Ucontrol waarde -2,23 Volt). Vanuit de 220V~ netspanning wordt via een transformator(TR1) een bruggelijkrichter(BC1) en een afvlakcondensator(C1) en vaste gelijkspanning op de IN-aansluiting van de spanningsregelaar(IC1) aangeboden. De print-boormachine welke op aansluitbus(UIT) aansloten is, zal zijn voeding rechtstreeks krijgen via de OUT-aansluiting van de spanningsregelaar. Zoals reeds besproken, neemt bij belasting het toerental af waarbij de motorstroom oploopt en als gevolg hiervan ook de negatieve spanning welke op het aansluitpunt COM van de spanningsregelaar staat (spanningsval over weerstand(R2) is groter). De logica van het (IC1) zal nu proberen om de spanning op de aansluiting CONT van de spanningsregelaar ten opzichte van de COM aansluiting op -2,23 Volt te houden. Dit wordt bereikt door de negatieve uitgangsspanning te verhogen. Omdat de uitgangsspanning toeneeemt zal het motorvermogen toenemen en eerder ontstane toerental-daling opgeheven zal worden. We spreken in deze situatie van een zogenaamde tegenkoppeling, de mate van tegenkoppeling welke door weerstand(R2) gerealiseerd wordt zou in de meest ideale situatie instelbaar moeten zijn. Dit is NIET te realiseren, omdat een potmeter van 4,7 Ohm welke een stroom van 1 Ampére gemakkelijk kan verdragen NIET BESTAAT. Om voorgaande onmogelijkheid toch te kunnen realiseren, is potmeter(P2) geplaatst. Via deze potmeter is een meekoppeling-situatie gerealiseerd welke afhankeling van de stand van de potmeter 0% tot nagenoeg 100% kan zijn. AFREGELING van de schakeling: Wanneer de schakeling volledig is opgebouwd, dient de maximale spanning op het aansluitblok(UIT) gemeten te worden met een VOLT-meter. De motor moet nog NIET worden aangesloten. De loper van instelpot(P2) moet helemaal rechtsom gedraaid worden, stel vervolgens potentiometer(P1) op maximale weerstand in. Wanneer de voltmeter een spanning aangeeft welke nagenoeg gelijk is aan de motorspanning is de schakeling in ORDE. Wijkt de spanning meer dan 20% af, dan moet de waarde van weerstand(R1) experimenteel verhoogd of verlaagd worden al naar gelang de uitgangsspanning te hoog of te laag is. Nu kan de printboormachine aangesloten worden. Zet potentiometer(P1) ongeveer in het midden, potmeter(P2) wordt nu zo ingesteld dat het toerental van de motor net niet toeneemt. Stelt u met potmeter(P2) de meekoppeling 'te veel' in, dan zal het toerental automatisch oplopen, hetgeen de printboormachine zal vernielen. Is nu een juiste afregeling (met de gebruikte motor) niet mogelijk volgens voorgaande procedure, dan moet de waarde van weerstand(R2) aangepast (hoger of lager) worden. Omtrent overbelasting van het IC hoeft u zich geen zorgen te maken, het IC is beveiligd tegen kortsluiting en ook voorzien van een thermische beveiliging.
0086.png
Klik op afbeelding om gehele schakeling te zien.
OPGELET: op delen van deze schakeling staat de levensgevaarlijke spanning van 220 Volt, Pas op met de bouw en zorg voor een deugdelijke behuizing !!

Klik op de COMPONENT-LIJST knop, voor een componenten overzicht
De component informatie, is voornamelijk afkomstig uit het leveringsprogramma van Farnell (www.farnell.com) tenzij anders aangegeven.
layout.png
De afbeelding geeft de printplaat weer, gezien bovenop de componenten. De rode lijnen zijn de printbanen welke zich aan de onderkant(soldeerzijde) bij een standaard print bevinden.

Terug naar index

Terug naar de homepage

Email deWebmaster